5 đột phá đổi mới của Chính phủ

Phát biểu đầu tiên, Đại biểu Nguyễn Anh Trí, đoàn Hà Nội bày tỏ: Cử tri và cá nhân ông rất phấn khởi trước thành công lớn của đất nước. Có những chỉ số hết sức ấn tượng cần nêu lại: Năm 2018 có 12 chỉ tiêu thì vượt 8 chỉ tiêu, đạt 4 chỉ tiêu. Tăng trưởng GDP đạt ở mức cao, xuất khẩu đạt 238 tỷ USD, đặc biệt tăng tỷ trọng hàng xuất khẩu chế biến và nông sản. Nợ công giảm. Tỷ trọng đầu tư ngoài nhà nước tăng, đầu tư tư nhân ước đạt 42,7%, cho thấy sự tín nhiệm của nhân dân, của doanh nghiệp với Chính phủ. Đất nước đang rất khởi sắc, vận nước đang lên. Qua báo cáo giữa kỳ, đánh giá chung có 23 kết quả đạt được, thành công khá toàn diện.

Tuy nhiên, các lĩnh vực đều có những khía cạnh chưa an tâm hoặc chưa thực sự hiệu quả. Ví dụ, đầu tư FDI chuyển giao công nghệ chưa đạt kết quả như mong muốn, tiêu tốn năng lượng, nguy cơ gây ô nhiễm… “Tuy nhiên, tôi rất vui vì Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tuyên bố không thu hút FDI bằng mọi giá”, đại biểu phát biểu.

Cũng theo đại biểu, y tế trong những năm qua có những tiến bộ rất đáng ghi nhận, nhưng dịch bệnh vẫn còn, có khi còn rộ hơn, dịch chân tay miệng, sốt xuất huyết, sởi thỉnh thoảng bùng phát trở lại…

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, đoàn Nghệ An nêu rõ 2018 là năm thứ hai liên tiếp chúng ta đạt và vượt hầu hết các chỉ tiêu, trong khi nhìn lại đầu nhiệm kỳ với bề bộn những khó khăn.

“Tại thời điểm đó tôi và nhiều đại biểu Quốc hội hết sức lo lắng, bây giờ đứng trên thành công nhìn lại thấy hết sức khâm phục với những bước phát triển ngoạn mục của nửa đầu nhiệm kỳ vừa qua như báo cáo của Chính phủ”, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu nhấn mạnh.

Đại biểu ghi nhận GDP tăng trưởng từ trung bình 5,91% giai đoạn 2011-2015 đã tăng lên 6,57% giai đoạn 2016-2018, quy mô nền kinh tế gấp 1,3 lần, nợ công, nợ xấu giảm, FDI 2018 ước đạt 18 tỷ USD, cao nhất từ trước tới nay… Kinh tế vĩ mô ổn định, đời sống nhân dân cải thiện rõ nét, môi trường đầu tư kinh doanh cải thiện… Kết quả cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng làm nức lòng nhân dân cả nước. Cảm nhận về một Chính phủ gần dân, trọng dân đang có sức lan tỏa rất lớn.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu cũng nhắc đến nhiều vấn đề tồn tại, cụ thể như tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông đội vốn, đường cao tốc vừa thông xe đã hư hỏng…, tình trạng thất thu thuế… cần những giải pháp căn cơ hơn.

Đại biểu Trần Chí Quang, đoàn Đồng Tháp cho rằng, những thành quả đạt được đã tạo niềm tin sâu sắc trong xã hội, tăng trưởng GDP tăng cao nhất cùng kỳ từ năm 2011 tới nay. Các lĩnh vực đều đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhân dân, cử tri đánh giá cao  nỗ lực của Chính phủ và các bộ ngành Trung ương thời gian qua.

Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề như chất lượng tăng trưởng chậm được cải thiện, chưa phát huy hết được ưu thế của nông nghiệp nhiệt đới, cuộc cách mạng 4.0 chưa thực sự lan tỏa trong nền kinh tế. Đại biểu nêu nhiều kiến nghị như tiếp tục tháo gỡ các nút thắt về thể chế, hạ tầng trong sản xuất nông nghiệp; thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu…

Đại biểu Lại Xuân Môn, đoàn Cao Bằng bày tỏ ấn tượng với tốc độ tăng trưởng kinh tế 9 tháng và ước đạt năm 2018, cao nhất so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới. Tăng trưởng giảm mạnh phụ thuộc vào tài nguyên.

“Sự chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đổi mới, sáng tạo, quyết tâm quyết liệt, thể hiện trên 5 điểm: Chính phủ phối hợp tốt với Quốc hội thể chế hóa nhanh các Nghị quyết của Trung ương, ban hành sửa đổi khối lượng lớn các luật có chất lượng, nợ đọng văn bản cơ bản giảm. Thứ hai, xây dựng kịch bản chỉ đạo, điều hành chính xác, ứng phó kịp thời với các diễn biến. Thứ ba, cắt giảm trên 60% thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Thứ tư, thường xuyên đối thoại với doanh nghiệp, công nhân, nông dân, quan tâm sâu sác đến cơ sở, nhất là khi có thiên tai, bão lũ. Thứ năm, tham nhũng được kiềm chế, sắp xếp bộ máy đạt kết quả tích cực, như sắp xếp tổ chức, bộ máy Bộ Công an”, đại biểu phát biểu.

Đại biểu cho rằng, dự kiến mục tiêu tăng trưởng GDP mà Chính phủ đề nghị cho năm 2019 là khả thi do ta đang có động lực, lợi thế và nhiều cơ hội, các Nghị quyết Trung ương đang dần đi vào cuộc sống, hoạt động của Quốc hội được đổi mới mạnh mẽ, đáp ứng kịp thời các đổi thay nhanh chóng đang đặt ra, Chính phủ có 5 vấn đề đột phá đổi mới sáng tạo, nhân dân đang có quyết tâm mới, khí thế mới, động lực mới…

“Trung ương vừa ban hành quy định nêu gương, chắc chắn sẽ làm tăng niềm tin của nhân dân. Chúng ta đang có lợi thế dân số vàng. Như Tổng Bí thư phát biểu, đát nước ta chưa bao giờ có được vị thế, cơ đồ như ngày hôm nay… Vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao”, đại biểu bày tỏ.

Đại biểu kiến nghị phân cấp mạnh hơn cho địa phương, nhất là đầu tư phát triển, tiếp tục theo dõi sát tình hình để có ứng phó phù hợp…

Đại biểu Trần Thị Hoa Ly, đoàn Bạc Liêu cơ bản đồng tình với các báo cáo của Chính phủ và Quốc hội, đặc biệt lần đầu tiên Chính phủ có báo cáo về kết quả 3 năm thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Các báo cáo của Chính phủ đã không né tránh các bất cập trong chỉ đạo, điều hành. Trong nhiệm kỳ, các chỉ tiêu đạt được khá toàn diện trên các lĩnh vực.

“Tôi rất ấn tượng với nhiều con số trong báo cáo Thủ tướng trình bày trước Quốc hội, như tăng trưởng GDP vượt chỉ tiêu, chỉ số ICOR tính chung cả giai đoạn 2016 – 2018  đạt 6,32%, dù chưa bằng nhiều nước trong khu vực nhưng đã cải thiện so với giai đoạn trước”, đại biểu phát biểu.

Đại biểu cũng kiến nghị nhiều vấn đề, như cần thực hiện tốt hơn chính sách pháp luật với đồng bào dân tộc thiểu số; lĩnh vực nông nghiệp, cụ thể là việc triển khai nuôi tôm công nghệ cao tại Bạc Liêu, nhất là về nguồn vốn…

Đầu tư hơn 5.700 tỷ vào cảng biển, Trung ương thu về trên 90.000 tỷ

Góp ý về kinh tế biển, kết nối giao thông, đại biểu Dương Minh Tuấn – Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu – cho biết, riêng cảng Cái Mép – Thị Vải đã nộp ngân sách 90.000 tỷ đồng trong 5 năm. Trung ương thu trên 90.000 tỷ nhưng chi đầu tư hơn 5.700 tỷ đồng, khoảng 6%.

“Nghĩa là Trung ương bỏ ra 6 tỷ nhưng thu về 100 tỷ”, ông Dương Minh Tuấn nói.

Đầu tư hơn 5.700 tỷ vào cảng biển, Trung ương thu về trên 90.000 tỷ - Ảnh 1.

Cảng Cái Mép – Thị Vải

Tuy nhiên, đại biểu Dương Minh Tuấn nêu thực tế: Công suất khai thác của cảng Cái Mép Thị Vải chỉ khoảng 40%, trong khi đây là cảng trung chuyển của khu vực.

Nguyên  nhân chính được ông Tuấn chỉ ra là chi phí logistics cao, kết nối thiếu đồng bộ giữa đường bộ, cảng biển…

Theo đại biểu đoàn Bà Rịa – Vũng Tàu, tại vùng trọng điểm kinh tế phía Nam có 2 tuyến cao tốc là Long Thành – Bến Lức và Trung Lương – Long Thành – Dầu Giây, nhưng hiện chưa có cầu kết nối giữa cao tốc với cảng biển phía dưới. Vì thế, ông Dương Minh Tuấn đề nghị, nên xây dựng thêm cầu nối từ cảng lên các tuyến cao tốc, để tăng giá trị khai thác, tạo đồng bộ trong kết nối giao thông. Ước tính 3 cây cầu nối vào 2 tuyến cao tốc trên khoảng 15.000 tỷ đồng.

Ông Tuấn cho rằng, hệ thống kết nối đồng bộ hơn sẽ giúp giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đầu tư hơn 5.700 tỷ vào cảng biển, Trung ương thu về trên 90.000 tỷ - Ảnh 2.

Đại biểu Quốc hội Dương Minh Tuấn (Ảnh: Quochoi.vn)

Theo tính toán của đại biểu tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, bỏ vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng cho hệ thống 3 cây cầu tại đây sẽ thu về khoảng 24.000 tỷ đồng vào ngân sách mỗi năm, tăng công suất khai thác cảng Cái Mép – Thị Vải lên gấp đôi hiện nay, khoảng 80%.

Theo thống kê mới đây của Hiệp hội Doanh nghiệp logistics Việt Nam, dịch vụ logistics ở Việt Nam hiện có quy mô 20 – 22 tỉ USD/năm, chiếm gần 20,9% GDP của cả nước. Cả nước hiện có khoảng hơn 1.300 doanh nghiệp logistics đang hoạt động, hầu hết là những doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam hiện đứng thứ 64/160 nước về mức độ phát triển logistics và đứng thứ 4 trong ASEAN. Tốc độ phát triển bình quân hằng năm của ngành logistics Việt Nam khoảng 14-16%, tuy nhiên, vấn đề nổi cộm nhất là chi phí logistics ở mức khá cao.

Chi phí logistics của Việt Nam tương đương khoảng 21% so với GDP, trong đó chi phí vận tải chiếm khoảng 59%. Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2020 phải đẩy mạnh các giải pháp đồng bộ giảm chi phí dịch vụ logistics của Việt Nam đề nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu./.

Ngành nông nghiệp đang có mức tăng trưởng ấn tượng nhất trong nhiều năm trở lại đây

Chiều 26/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về các vấn đề kinh tế – xã hội hằng năm và giữa kỳ 2016-2020. 

Là một trong hai tư lệnh ngành tham gia báo cáo giải trình, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho biết, tính đến hết tháng 9, kết quả tăng trưởng chung của ngành đạt 3,65%, là mức tăng cao nhất trong nhiều năm gần đây.

Theo Bộ trưởng, tỷ lệ thiệt hại do thiên tai gây ra đến nay đã giảm đáng kể khi chỉ thiệt hại 15.000 tỷ đồng, so với mức hơn 60.000 tỷ cùng kỳ. Tuy nhiên, không thể vì vậy mà chủ quan trước những diễn biến thay đổi khí hậu như hiện nay dù chỉ còn 2 tháng nữa là kết thúc năm.

Bên cạnh việc đề phòng biến đổi khí hậu, thiên tai, Bộ trưởng cũng cho hay cần hết sức cảnh giác trước những hiện tượng của tự nhiên nếu không sẽ ảnh hưởng đến nền nông nghiệp, một ngành có độ mở rất lớn đặc biệt là xuất khẩu, biến động thương mại lớn.

Nguy cơ nữa là dịch tả lợn châu Phi đang hoành hành tại nhiều quốc gia trên thế giới, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), nơi rất gần với biên giới Việt Nam, cũng đã xuất hiện dịch bệnh. Bộ trưởng cho rằng, từ nay tới cuối năm chỉ còn 2 tháng nên bất kỳ điều gì xảy ra sẽ ảnh hưởng tới tăng trưởng.

Ngoài ra, để giữ tăng trưởng thì hiện nay các nhà khoa học đều dự báo trạng thái thời tiết năm nay chuyển sang El Nino sẽ gây ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp do đó, ngay thời điểm này phải có ý thức giữ thành quả 2018, có giải pháp ngay củng cố và giữ thành quả này trong năm 2019.

Về tái cơ cấu nông nghiệp, Bộ trưởng khẳng định, tổng kết 5 năm (2013-2018) cho thấy cơ cấu lại ngành đang đi đúng hướng, sản xuất nông nghiệp có tăng trưởng; nông sản đã xuất khẩu đi 180 quốc gia.

Trong 5 năm, tổng giá trị nông sản xuất khẩu đạt 200 tỷ USD, thặng dư đưa về cho đất nước là 50 tỷ USD trong đó có 30 nhóm sản phẩm trục quốc gia xuất khẩu từ 1 tỷ USD. Các sản phẩm quốc gia, sản phẩm vùng từng bước đều áp dụng công nghệ cao phù hợp với từng quy mô, cấp độ và trình quản trị.

Bộ trưởng đưa ra ví dụ, 5 năm trước giá gạo Việt Nam ở rất thấp, thì hiện đã cao hơn Thái Lan, Ấn Độ… đảm bảo cơ cấu, giá trị. Như năm 2018, xuất khẩu gạo cao nhất về lượng và giá trị.

Ngoài ra, liên quan tới phát triển nông thôn mới, Bộ trưởng nêu một số thách thức nếu không cẩn trọng dẫn tới thực trạng tăng khoảng cách giàu nghèo tại các nơi vùng sâu, vùng xa khi thực hiện nông thôn mới. Dù vậy, sau 3 năm thực hiện Nghị quyết Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết hơn 40% số xã đã đạt chỉ tiêu nông thôn mới. Về cơ bản sẽ cán đích hoàn thành mục tiêu 50% số xã đạt nông thôn mới trước một năm.

“Tập trung vào thúc đẩy sản xuất, môi trường thông qua xã hội hoá… là những giải pháp thúc đẩy xây dựng nông thôn mới”, Bộ trưởng kết luận.

Coca – Cola có kế hoạch xây nhà máy thứ 4 tại Hà Nội, tổng vốn đầu tư 300 triệu USD

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp ông Calin Dragan, Chủ tịch Tập đoàn đầu tư đóng chai Coca-Cola trong chiều nay, 26/10.

Chia sẻ với đại diện tập đoàn Coca-Cola, Người đứng đầu Chính phủ đánh giá cao hoạt động của Coca-Cola tại Việt Nam.

Tập đoàn, theo đánh giá của Thủ tướng đã tạo ra hàng nghìn việc làm, có nhiều sản phẩm đa dạng. Đặc biệt, Coca-Cola đã sử dụng nguyên liệu đầu vào là của Việt Nam. Mặt khác, bên cạnh trách nhiệm nộp thuế, Coca-Cola đã tích cực tham gia các hoạt động xã hội.

Ông Cali Dragan cho biết, ông luôn ghi nhớ ý kiến của Thủ tướng Phúc, trong cuộc gặp cách đây một năm rưỡi nhân chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng, là phải tăng cường sử dụng nguyên liệu của Việt Nam.

“Nhờ chính sách tạo điều kiện của Việt Nam, chúng tôi đạt tăng trưởng tích cực, nằm trong TOP 100 công ty đóng thuế doanh nghiệp hàng đầu”, ông Cali Dragan nói.

Trao đổi với Thủ tướng, ông Cali Dragan nhắc về dự định tìm kiếm mặt bằng tại Hà Nội để mở nhà máy thứ 4 của Coca-Cola tại Việt Nam. Theo kế hoạch kinh doanh dự kiến, đến năm 2020, Tập đoàn sẽ mở tiếp một nhà máy nữa ở TP. HCM.

Ông Cali Dragan bày tỏ cảm ơn Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp có môi trường hoạt động tốt. Ông khẳng định cam kết không chỉ thực hiện tốt trách nhiệm nộp thuế mà cả trách nhiệm xã hội.

Ghi nhận ý kiến của ông Cali Dragan, Thủ tướng vui mừng khi biết Coca -Cola đang đẩy mạnh phát triển sản xuất ra phía bắc, trong đó có kế hoạch xây dựng khu sản xuất có tổng vốn đầu tư 300 triệu USD tại Hà Nội.

Nhà máy dự kiến sản xuất không chỉ các sản phẩm truyền thống mà còn các sản phẩm bổ dưỡng, sử dụng nguyên liệu địa phương, tạo nhiều giá trị gia tăng, đồng thời sử dụng trực tiếp hàng nghìn lao động và phát triển mạng lưới phân phối, gián tiếp tạo việc làm cho hàng vạn lao động khác.

Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ luôn tạo điều kiện thuận lợi, tạo các cơ chế thông thoáng cho nhà đầu tư.

Kinh tế Việt Nam sẽ tăng tốc với triển vọng lạc quan


Theo dự đoán của Moody’s, sau khi đạt mức tăng trưởng GDP cao nhất trong sáu năm là 6,8% vào năm 2017 (số liệu đã điều chỉnh theo lạm phát), nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng 6,7% trong năm 2018.

Triển vọng kinh tế tích cực được hỗ trợ bởi hoạt động xuất khẩu các mặt hàng điện tử và dệt may đang diễn ra mạnh mẽ, đi cùng đà phục hồi tương đối của lĩnh vực nông nghiệp và dòng vốn đầu tư nước ngoài ổn định.

Ngoài ra, không giống những năm qua, thị trường nội địa mạnh mẽ cũng sẽ giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Với lượng khách du lịch ở mức cao kỷ lục kể từ đầu năm nay và một thị trường lao động vững mạnh, lĩnh vực tiêu dùng đã ghi nhận tăng trưởng hai con số kể từ năm ngoái.

Thương mại tiếp tục là động lực thúc đẩy sự phát triển tại Việt Nam. Những lợi thế như chi phí lao động thấp, lực lượng lao động trẻ dồi dào và đang gia tăng đã giúp Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn của các nhà sản xuất, trong khi dòng vốn đầu tư trực tiếp hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu trong nửa đầu năm 2018. Kết quả là, cán cân thương mại được cải thiện đã làm tăng thặng dư tài khoản vãng lai của Việt Nam, chiếm đến 6,6% GDP trong quý 2/2018, từ con số 5,1% GDP của năm 2017.

Bên cạnh đó, chịu tác động từ những căng thẳng thương mại đang bùng phát, các công ty đa quốc gia, bao gồm LG và Samsung, đã chuyển một số hoạt động sản xuất từ Trung Quốc sang các khu vực khác, trong đó có Việt Nam.

Mặc dù vậy, căng thẳng thương mại toàn cầu và sự mạnh lên của đồng USD cũng có tác động tiêu cực đến thị trường tài chính Việt Nam trong năm nay, dù ảnh hưởng này là nhỏ hơn so với các thị trường mới nổi khác. Chỉ số chứng khoán VN-Index đã giảm hơn 20% kể từ mức đỉnh đạt được hồi tháng Tư, song đây vẫn là một trong số ít các thị trường mới nổi duy trì hoạt động tích cực cho đến nay.

Trong khi đó, đồng Việt Nam đã mất giá 2,7% so với đồng USD kể từ đầu năm 2018, song đây vẫn chưa phải là con số đáng lo ngại nếu đem so sánh với các đồng tiền của những thị trường mới nổi khác. Thặng dư tài khoản vãng lai và nguồn dự trữ ngoại tệ lớn sẽ tiếp tục định vị nền kinh tế Việt Nam ở vị trí tốt hơn so với những thị trường mới nổi khác vốn đang phải đối mặt với tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai ngày càng trầm trọng.

Do đó, Moody’s kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ duy trì lập trường trung lập cho đến hết năm nay. Ngân hàng trung ương chủ yếu hài lòng với các điều kiện kinh tế đang diễn ra và muốn duy trì một môi trường mà hỗ trợ hoạt động đầu tư nước ngoài vào nền kinh tế.

Cùng với đó, các chính sách kinh tế vĩ mô hiệu quả và cải cách cơ cấu hơn nữa là hai yếu tố rất quan trọng quyết định sự tăng trưởng liên tục trong trung và dài hạn. Ngoài ra, các nhà hoạch định chính sách đang cố gắng ổn định gánh nặng nợ của Chính phủ, do tỷ lệ nợ công của Việt Nam hiện đã tăng lên mức ước tính 63,7% GDP trong năm 2017, theo số liệu từ Bộ Tài chính./.

Góc nhìn pháp lý về vụ Vinasun kiện Grab

Liên quan đến kết luận của đại diện Viện Kiểm sát (VKS) đề nghị Grab bồi thường cho Vinasun khoản tiền là 41,2 tỷ đồng đang gây tranh cãi, Báo Trí Thức Trẻ đã có cuộc trao đổi với ông Hoàng Văn Thạch, luật sư, Giám đốc công ty Luật Hà Dương.

Trước khi đi sâu vào phân tích vụ việc, ông Thạch nhấn mạnh hai yếu tố:

– Quan điểm của ông dựa vào những tường thuật tại toà đã được các báo đăng tải.

– Vụ việc nên được nhìn dưới góc độ pháp lý. Quyết định của VKS dựa vào yếu tố này, là câu chuyện tư pháp. Còn việc tạo hành pháp luật thuận lợi cho các nhà đầu tư nói chung, công nghệ nói riêng, là vấn đề của những cơ quan lập pháp.

Vụ kiện, theo ông Thạch, Vinasun đã chỉ ra nhiều hành vi vi phạm cụ thể của Grab và được VKS đồng tình.

Thứ nhất, Grab được cho là đã vi phạm Đề án 24. Theo quy định của Đề án này, Grab chỉ là đơn vị cung cấp dịch vụ, phần mềm đặt xe. Còn người kinh doanh vận tải là các đơn vị khác. Grab không được quyền cung cấp trực tiếp cho khách hàng và lái xe dịch vụ.

Cũng vì là đơn vị cung cấp công nghệ, Grab cũng không được quyền quyết định giá cước, điều chỉnh tăng giảm giá dịch vụ. Nghĩa là đối với giá cước, đơn vị kinh doanh vận tải sẽ là người đưa ra đề xuất, căn cứ tính giá để Grab thay mặt họ tính giá.

Điều này cũng tương tự trong việc xử phạt lái xe, giải quyết khiếu nại… Tóm lại, Grab chỉ là người giúp đỡ doanh nghiệp kinh doanh vận tải, theo quy định. Ngoài ra VKS còn cho rằng Grab là đơn vị trực tiếp quyết định các chương trình khuyến mại.

Các công việc nêu trên là công việc của đơn vị kinh doanh vận tải, không phải công việc đơn vị cung cấp ứng dụng công nghệ, theo ông Thạch. Như vậy, VKS căn cứ vào điều này cho rằng Grab đang toàn quyền quyết định và gần như vai trò của các đơn vị kinh doanh vận tải là không có. 

Điều này kết hợp với việc đăng ký kinh doanh của Grab cũng đăng ký ngành nghề “kinh doanh dịch vụ vận tải” là căn cứ để VKS cáo buộc Grab chính là đơn vị kinh doanh dịch vụ vận tải, vi phạm đề án 24. Việc dựng ra các đơn vị kinh doanh vận tải trung gian chỉ là hợp thức hóa quy trình.

“Đối mặt với các cáo buộc trên, tại phiên tòa theo tôi thấy Grab không đưa ra được lập luận và chứng cứ phản bác đủ thuyết phục. Ví dụ, trong trường hợp định giá, nếu thực sự các đơn vị kinh doanh vận tải là bên đề xuất căn cứ tính giá thì giữa hai bên phải có bằng chứng chứng minh. Dù vậy, theo báo chí thuật lại tôi thấy Grab không đưa ra được bằng chứng”, luật sư Thạch nói.

Thứ hai là việc Grab khuyến mại nhiều và sâu. Theo quy định tại Nghị định 37/2006/NĐ-CP trong 1 năm các đơn vị khuyến mại không được quá 90 ngày và giá trị khuyến mại không được vượt quá 50% giá dịch vụ trước đó. Tuy nhiên, Grab được cho là đã vi phạm cả 2 tiêu chí này, thậm chí, Grab còn có cả những chuyến xe giá 0 đồng.

Để chứng minh giá rẻ là một trong những nguyên nhân lôi kéo khách hàng chuyển từ taxi truyền thống sang Grab thì phải khảo sát thị trường. Theo công ty Nghiên cứu thị trường Quốc Việt, có đến 74% khách hàng của Vinasun đã chuyển sang sử dụng Grab do giá cước rẻ và được hưởng các chương trình khuyến mại.

“Như vậy, có mỗi quan hệ hậu quả từ hành vi vi phạm của Grab với thiệt hại của Vinasun”, ông Thạch nhận định. Thiệt hại được VKS căn cứ vào báo cáo tài chính, doanh thu được giám định bởi đơn vị độc lập, chỉ định bởi toà án.

Kết quả giám định này không được Grab đồng ý và yêu cầu thực hiện lại. Nhưng theo quy định của giám định lại thì cần phải chỉ ra được giám định ban đầu là sai, vi phạm pháp luật hoặc được Chánh án TANDTC hoặc  Viện trưởng VKSND tối cao đồng ý. “Hiện tại theo tôi biết yêu cầu này của Grab đã không được toà chấp nhận”, ông nói.

Nói thêm, luật sư Thạch cho rằng ông Jerry Lim, Giám đốc Grab Việt Nam cho rằng toà không có thẩm quyền xác định bản chất ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, thay vào đó là Bộ GTVT là chưa chính xác. 

Vì khi vụ việc đã đưa ra tòa án thì hội đồng xét xử sẽ có quyền quyết định, ý kiến của các cơ quan quản lý chỉ là tài liệu tham khảo. Thậm chí hội đồng xét xử còn có quyền hủy bỏ các quyết định hành chính của các bộ.

Theo luật sư Thạch để đánh giá xem kiến nghị của VKS và yêu cầu của Viansun có căn cứ hay không cần trả lời các câu hỏi: Grab có vi phạm đề án 24 hay không? Có vi phạm chính sách khuyến mại về giá hay không? Có mối quan hệ giữa hành vi vi phạm và thiệt hại của Vinasun không và thiệt hại là thiệt hại ở mức nào? 

“Nếu Grab cứ tuân thủ Đề án 24, không vi phạm pháp luật về khuyến mại thì Vinasun lấy căn cứ gì mà khởi kiện?”, ông đặt vấn đề. 

“Chúng ta không lên lái câu chuyên sang hướng môi trường đầu tư, hành lang pháp lý cho công nghệ, đó là câu chuyện và trách nhiệm của những nhà làm chính sách, nhà làm luật. Còn một vụ kiện chúng ta nên xem họ có vi phạm pháp luật hay không? Khi đã đưa ra toà án, vụ việc sẽ được giải quyết trên cơ sở pháp luật”, ông nhận định.

Như vậy,  Luật không hợp lý thì phải đề xuất cơ quan chức năng sửa luật, còn đại diện VKS, hội đồng xét xử không có chức năng này. Do Luật đã quy định nên khi xét xử sẽ không có quyền đánh giá luật có hợp lý hay không, trừ trường hợp Luật đó vi phạm, trái với các văn bản cao hơn. Còn nếu không, người thực thi sẽ vẫn áp dụng ngay cả khi bất hợp lý.